|
©Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri - TAY Projesi
|
|
|
|
|
 |
İnceğiz Mağara Manastırları 1. Grup |
|
|
|
|
Çizimler için tıklayın...  |
Fotoğraflar için tıklayın...  |
|
|
|
|
Türü:
|
Manastır |
|
Plan Tipi:
|
|
|
Yapım Tarihi:
|
|
|
Evre:
|
Erken Orta Son |
|
Araştırma Yöntemi:
|
Araştırma |
|
Rakım:
|
60 |
|
|
|
|
Bölge:
|
Marmara |
|
İl:
|
İstanbul |
|
İlçe:
|
Çatalca |
|
Köy:
|
İnceğiz |
|
Antik Adı:
|
|
|
|
|
  |
|
| Yeri: İstanbul'un Çatalca İlçesi'nin 9 km kadar kuzeybatısında, Karasu Vadisi'nin kenarında, İnceğiz köyünün 1 km kuzeyinde yer almaktadır. |
| Konumu ve Çevresel Özellikleri: İnceğiz Köyü yakınlarında kayalara oyulmuş bir grup manastır bulunmaktadır. Bunlar 3 manastır grubu olarak tanımlanmıştır. Topografyanın uygun olmasından ötürü bu vadide kaya oyma yapılar kullanılmıştır. |
| Araştırma ve Kazı: 1950'lerde F. Dirimtekin tarafından incelenmiştir. |
| Tanım: Mimari Özellikler: Köyün yakınında yer alan bir kalker bloğunun içine dört katlı olarak oyulmuştur. İlk katı dört mekandan oluşur. Buradan ikinci kata kayanın ön tarafında bulunan ve bugün yıkılmış olan bir merdivenle ulaşıldığı bilinmektedir. İkinci kata çıkıldığında, merkezde, apsisi yarım yuvarlak şeklinde kayaya oyulmuş bir kilise ve kilisenin yan apsisleri görülür. Ana apsisin güneyinde iki, kuzeyinde de üç adet yarım yuvarlak apsis benzeri niş kayaya oyulmuştur. İnşaat kayanın şekline uydurulmuş olduğundan apsisler aynı hat üzerinde değildir. Ana apsisin içinde iki basamaklı bir synthronon bulunmaktadır. En kuzeydeki apsisin önünde bir çukur ve bunun yanında da kaya içine oyulmuş bir mezar yer almaktadır. Burası bir şapel olarak kullanılmış olabilir. Ana apsisin güneyinde yer alan ikinci apsisin içinde ise büyük olasılıkla vaftiz teknesi olarak kullanıldığı düşünülen bir çukur görülmektedir. Kilisenin kuzeyindeki mekanın girişinde parapet oyukları görülmektedir. Bu parapetler muhtemelen keşiş odalarının girişleridir. Kilisenin kuzeyinde üzeri kubbemsi tonozu olan bir mekan vardır. Bu mekanın güneyinde derin bir niş vardır. Kilise kısmından güneye doğru bir koridor uzanmaktadır. Bu koridorda ve merdivenlerde de parapet oyukları bulunmaktadır. Bu koridorun hemen başlangıcında küçük bir apsis ve yukarı kata çıkışı sağlayan dik bir merdiven bulunmaktadır. Merdivenin üst kısmında ahşap bir kapının yerleştirildiği parapet izleri bulunmaktadır. Koridor geniş bir salonla sonlanır. Dik bir merdivenle çıkılan üçüncü katta kuzeye doğru uzunlamasına iki mekanla karşılaşılır. İki mekan da kuzeyde bir salonla birleşir. Bu mekanların batısında ise bir oda ve galeriden oluşan uzunlamasına bir bölüm yer alır. Bu bölümde de koridorlarda ve meknaların içinde parapet oyukları bulunmaktadır. Üçüncü katın duvarlarında çok sayıda kandil yuvası görülmektedir. Manastırın dördüncü katı kaya blokunun güneydoğu tarafında yer almaktadır. Bu kata ulaşan kayalara oyulmuş merdivenler yok olmuştur. Dördüncü kat bir şapel ve 5x5 m boyutlarında bir ikamet yerinden ibarettir. İkamet odasının güneydoğu kenarında yükseltilmiş bir seki, yanında da bir ocak nişi bulunmaktadır. Bezeme Özellikleri: İkinci katta yer alan kilisenin tavanında kabartma olarak büyük bir haç motifi vardır. Haçın kollarında daire içine alınmış altı adet küçük haç motifi işlenmiştir. Apsiste kayaya işlenmiş üç kademeli bir friz bulunmaktadır. İkinci, üçüncü ve dördüncü katlardaki mekanların çeşitli yerlerinde kayaya oyulmuş haç motifleri bulunmaktadır. En üst kattaki şapelin apsis yarım kubbesinde İsa ve bir figür, apsisin iki tarafında yan duvarlarda da beş aziz figürü, mavi zemin üzerine boyanarak yapılmıştır. |
| Buluntular: Çanak çömlek: Hem mağara manastırının önünde, hem de dere kenarında 12. yy ve daha sonrasında kullanılmış Bizans seramik parçaları bulunmuştur. |
| Yorum: |
| Tahribat: Ağırlıklı olarak, kalker bloğunun güçsüz yapısı nedeniyle doğal etkenlerin sebep olduğu tahribat görülmektedir. Manastırın hemen hemen tüm mekanlarının içleri çöplük halindedir ve duvarlarında kazınarak ya da boyayla yazılmış yazılar bulunmaktadır [TAYEx 15.08.2008]. |
