|
©Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri - TAY Projesi
|
|
|
|
|
|
Physkos |
|
|
Çizimler için tıklayın...  |
Fotoğraflar için tıklayın...  |
|
Türü:
|
Kent |
|
Rakım:
|
m |
|
Bölge:
|
Ege |
|
İl:
|
Muğla |
|
İlçe:
|
Marmaris |
|
Köy:
|
Merkez |
|
Araştırma Yöntemi:
|
Yüzey Araştırması |
|
Dönem:
|
Roma Hellenistik |
|
|
|
  |
|
| Yeri: Muğla İli; Marmaris İlçesi'nde yer alır. Eyliktaşı Mahallesi'nde (İyilik Kayalığı) bulunan yazıtlar Physkos Kasabası'nın Marmaris'te lokalize edilmesini sağlamıştır [Bean 1960:38-41]. |
| Konumu ve Çevresel Özellikleri: |
| Tarihçe: |
| Araştırma ve Kazı: 1948-50'de Fraser ve Bean; 1954'te Bean ve Cook yaptıkları yüzey araştırmalarında burada incelemelerde bulunmuştur. Morçöl ise 2000 yılında kurtarma kazısı niteliğinde kentin nekropolisinda kazılar yapmıştır. |
| Tabakalanma: |
| Buluntular: |
| Kalıntılar: Akropolis bugün kalenin olduğu alçak tepenin daha kuzeyindeki Asar Tepe üzerindedir. Burada Hellenistik Dönem ve öncesine ait duvar kalıntıları tespit edilmiştir. Büyük bir limana sahip olması nedeniyle önemli bir kent olduğu anlaşılmaktadır [Fraser-Bean 1954:57]. Söz konusu yazıtların dışındaki buluntular; MÖ 2. yüzyıla ait kabartmalı çanak çömlek parçaları; Erken İmparatorluk Dönemi'ne ait bir portre baş ve bazı heykel/kabartma parçalarından ibarettir [Anabol 1984:157-160; Bean-Cook 1957:58]. Sur: İyilik Kayalığı Tepesi'nin kuzeybatı yamaçlarında sur duvarına ait izler vardır. Arazinin topografik yapısına uygun olarak poligonal teknikte inşa edilmiştir [Morçöl 2002:157]. Nekropolis/Mezar: Yapılan çalışmalarda ortaya çıkarılan birtakım duvarların nekropolisi sınırlandırmış olabileceği düşünülmüştür. Burada MS 2. ve 3. yüzyıla ait çanak çömlek parçaları bulunmuştur. Araştırmacılar tarafından niş olarak nitelendirilen kaya yarıkları tespit edilmiştir. 1. nişte güneybatı-kuzeydoğu yönünde yerleştirilmiş urneye benzer bir kap; 2. nişte in situ durumda üstü çanak çömlek parçaları ile örtülü ve içinde bir bebeğe ait iskelet olan mezar amphora ele geçmiştir. Herhangi bir ölü hediyesi yoktur. Boynuz kulplu Rhodos amphorası form özelliklerine göre MÖ 2. yüzyılın ikinci yarısına tarihlendirilmiştir. 2. nişin önü ince bir duvar ile sınırlandırılmıştır. Bu duvara paralel ve onu dik kesen diğer duvarlarla meydana gelen 1.50x0.35 m ölçülerindeki hücrenin tabanında yanık toprak; kül tabakası; tam olmayan bir unguentarium; amphora parçaları; kaba işçilik gösteren çanak parçaları; baskılı dik amphora kulbu; metal bir çivi ve kemik iğne bulunmuştur. Kaunos'daki kaya mezarlarında ve Karia'daki diğer kaya mezarlarında olduğu gibi mezar nişlerinin bir kapak taşı ile kapatıldığı ya da önlerine duvar örmek suretiyle dış yüzlerinin sıvandığı bilinir. Buradaki niş mezarda da benzer bir durum olduğu öne sürülmektedir [Morçöl 2002:158]. 3. ve 4. nişlerde mezar yoktur ancak; 4. nişte kemik parçaları bulunmuştur. 5. nişte kuzey-güney doğrultulu ve ağzı kuzeye bakacak şekilde yerleştirilmiş bir urne tespit edilmiştir. Aynı urnenin altında bir başka mezar vardır. Mezarlara bulunan kemikler bebeklere aittir [Morçöl 2002:158]. Nişlerin bulunduğu alanda yapılan kazı çalışmaları sonucunda in situ durumunda ağız kenarları dışa çekik; şişkin gövdeli; yüksek boyunlu ve yüksek ayaklıklı 11 adet unguentarium ele geçmiştir. Bunlar form özellikleri bakımından MÖ 2. yüzyılın ikinci yarısına tarihlendirilmiştir [Morçöl 2002:159]. MÖ 5. yüzyıl sonu 4. yüzyıl başına tarihlenen tek kulplu kırık minyatür testi; MÖ 4. yüzyıla tarihlendirilen; Korinth üretimi olduğu düşünülen siyah astarlı kadeh parçası; Hellenistik Dönem'e ait olduğu düşünülen yarım küre şeklinde gövde formuna sahip; kaidesiz dipli; üzerinde bitkisel motifli bezeme olan siyah astarlı Megara kase parçaları ele geçen diğer buluntular arasındadır [Morçöl 2002:159-160]. Akropolisin güneydoğu yamacında yapılan çalışmalarda in situ durumda üç adet pithos bulunmuştur. Pithosların üstünde irili ufaklı taşlarla örülmüş bir duvar ve alt kesimde üzerine yerleştirildikleri zemin açığa çıkarılmıştır. Burada da kayaya oyulmuş nişler tespit edilmiştir. Siyah figür tekniği ile yapılan yaban keçisi motifli olpenin hamuru yoğun miktarda mika katkısı içermektedir. Yüzeyi krem astarlıdır. Üzerinde noktalı rozet motifleri gözlenmiştir. Benzerlerinin Rhodos'taki mezarlarda çıktığı ve Batı Anadolu'da yerli üretiminin de yapıldığı belirtilmektedir. MÖ 6. yüzyılın ilk çeyreğine tarihlendiği öne sürülmüştür. Bir nişte ele geçen ve urne olarak kullanılan amphoriskos dibi ve beraber bulunan siyah firnisli; dikey plastik dilim bezemeli kap parçası MÖ 5. yüzyılın sonuna tarihlendirilmiştir. Siyah figürlü krater ya da bir aryballosa ait olduğu düşünülen açık krem rengi hamurlu; astarlı ağız kenarı parçası üzerinde başları ve kalçaları profilden; gövdeleri cepheden insan figürleri yer almaktadır. Siyah boya izleri kısmen korunabilmiştir. Vücut detayları ve saçlardaki bantlar çizi bezemeyle kuvvetlendirildiği belirtilmektedir. Figürler; birden çok olmaları ve hareketli görünümleri dolayısıyla MÖ 640 yıllarına tarihlendirilmiştir [Morçöl 2002:160-161]. Kremasyon ve ölülerin urnelerin içine konup kaya oyuklarına yerleştirilmeleri kıta Yunanistanı'nda bilinen özelliklerdir. |
| Yorum ve tarihleme: |
