|
©Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri - TAY Projesi
|
|
|
|
|
|
Idyma |
|
|
Çizimler için tıklayın...  |
Fotoğraflar için tıklayın...  |
|
Türü:
|
Kent |
|
Rakım:
|
m |
|
Bölge:
|
Ege |
|
İl:
|
Muğla |
|
İlçe:
|
Ula |
|
Köy:
|
Kozlukuyu |
|
Araştırma Yöntemi:
|
Yüzey Araştırması |
|
Dönem:
|
Klasik Hellenistik Roma |
|
|
|
  |
|
| Yeri: Muğla İli'nin güneyinde; Kozlukuyu Köyü sınırları içinde yer alır [Bean-Cook 1957:68]. |
| Konumu ve Çevresel Özellikleri: Gökova (Keramos) Körfezi'ne dökülen büyük nehirler olmadığından alüvyal dolgu çok büyük değildir. Antik Dönem'de gemiler; körfezin kuzeydoğu köşesindeki bir yerde demirliyordu; ancak bugün 1 km kadar batıda yer alan İskele'yi kullanılmaktadır. Kuzey kıyısı dağlık olan körfezin gerisinde 3 km genişliğinde ve 7-8 km uzunluğunda verimli bir ova; iç kesimlere doğru sokulur. Bu ovanın kuzey kenarında; denizle Kozlukuyu arasında yer alan kaynaklar Kadın Nehri'ni beslemektedir. Ova; doğuda bir sıra alçak tepe ile son bulur. Idyma; Kozlu Kuyu'nun 300 m kadar yukarısında yer alır [Bean-Cook 1957:68-69; 72]. |
| Tarihçe: MÖ 440'a kadar Attika-Delos Deniz Birliği'ne üye olduğu ve Paktyes Hanedanı tarafından yönetildiği bilinmektedir. Üstünde Pan başı ile bir incir yaprağı olan gümüş drahmi basmıştır. MÖ 200 civarında Rhodos'a bağlanır. Bir süre sonra bağımsızlığına kavuşursa da sonradan Komutan Nikagoras tarafından tekrar Rhodos yönetimine geçer [Bean 1976:405]. |
| Araştırma ve Kazı: 19. yüzyılda Cousin ve Diehl tarafından ziyaret edilen kentte Guidi 1921'de; Robert 1934'te; Bean ve Cook ise 1954 yılında yüzey araştırması yapmıştır. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanmış tescilli arkeolojik sit alanları listesinde yer almaktadır. |
| Tabakalanma: |
| Buluntular: |
| Kalıntılar: Idyma'ya ait topraklar deniz kıyısına ulaşır. Ancak Klasik ve Hellenistik Dönem'de denizden 3-4 km içerde; dağ kenarında yer alır. Bugünkü köyün (Kozlu Kuyu) 300 m kadar yukarısında yer alan akropolise; üzerinden geçen anayol ile ulaşmak mümkündür [Bean-Cook 1957:68]. Sur: Savunma duvarının uzunluğu yaklaşık 200 m'dir. Bazı yerlerde kesme taşlar gözlense de genel olarak kaba taş sıralarından inşa edilmiştir. Yaklaşık 1.4 m kalınlığındadır. Küçük bir kaleye ait kalıntılar olduğu belirtilmiştir. Savunma duvarının doğu kısmında bir kule tespit edilmiştir. Daha doğuda ise 1.95 m kalınlığında dış duvara ait izler vardır. Akropolisin güneybatısına kadar yer yer devam ettiği gözlenir. Bu alanın yerleşim yeri olarak kullanıldığı düşünülmüştür. Yapılan araştırmalarda MÖ 4. yüzyıla ait siyah sırlı çanak çömleği; Hellenistik Dönem çanak çömlek ve kiremit parçaları; Geç Hellenistik sigillatayı andıran kırmızı mala ait parçalar bulunmuş; Roma Dönemi'ne ait herhangi bir buluntu görülmemiştir. Kozlu Kuyu'da ise Kassander'a ait bir sikke; iki Ptolemaios sikkesi ile birkaç Hellenistik Rhodos sikkesi ele geçmiştir. Kalede yöneticinin ve hanedana mensup kişilerin kaldığı düşünülür. Yapılar muhtemelen MÖ 400 yıllarına tarihlenmektedir [Bean 1976:405; Bean-Cook 1957:68-70]. Sarnıç: Küçük bir kaleye ait kalıntıların batı kısımında 10x6 m ölçülerinde bir sarnıç yer alır. Nekropolis/Mezar: Kentin aşağısında ve dağın eteğinde; Kozlukuyu'nun batısındaki yolun kenarında tapınak fasadlı mezarlar vardır. Çoğu İon düzenindedir [Bean 1976:405]. Kozlu Kuyu Köyü'nün kuzeydoğusundaki dik tepenin yamacında da kaya mezarları bulunmaktadır. İçlerinden birinin mezar odasının tabanında bir kuyu tespit edilmiştir. İon düzenindeki bu mezar Guidi'ye göre MÖ 4. ya da 3. yüzyıl; Robert'a göre ise en geç MÖ 4. yüzyıla tarihlenir. Idyma'nın arkasındaki platoda bulunan Yenice yakınlarındaki Çamköy'de de aynı tip bir mezar yer alır. Lykia; Telmessos; Kaunos ve Kibyratis'teki mezarların yardımıyla; Idyma'daki İon düzenindeki mezarlar MÖ 4. yüzyılın başlarına tarihlendirilmektedir. Aynı döneme ait sikkeler ile bu mezarların varlığından Idyma'nın bir hanedan tarafından yönetildiği sonucu çıkmaktadır [Bean-Cook 1957:71]. Diğer: Gökova Körfezi'nin kuzeydoğusundaki eski iskelede Roma İmparatorluk Dönemi ve Bizans Dönemi'ne ait kalıntılar vardır. Modern iskele ile eski iskele arasında da bir gözetleme kulesine ait olabilecek mimari kalıntılara rastlanmıştır. Eski iskele ile Kozlu Kuyu arasındaki ovanın kuzey kenarında; bir tepenin batı kısmında çokgen taş işçiliği gösteren mimari kalıntılar vardır. Aynı yerin yakınlarında Marmaris yönüne doğru giden döşemeli bir yol ve iki köprü olduğu belirtilmektedir [Bean-Cook 1957:72]. |
| Yorum ve tarihleme: |
