©Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri - TAY Projesi


Beşik - Sivritepe

Çizimler için tıklayın...

maps

Fotoğraflar için tıklayın...

Beşik - Sivritepe
Türü:
Düz Yerleşme
Rakım:
100 m
Bölge:
Marmara
İl:
Çanakkale
İlçe:
Gelibolu
Köy:
Yeniköy
Araştırma Yöntemi:
Kazı
Dönem:
Son

     


Yeri: Çannakkale il merkezinin güneybatısında; Yeniköy'ün yaklaşık 2.1 km güney-güneybatısında; Beşike Burnu'nun az kuzeydoğusunda; sivri biçimli bir tepe olan tümülüsün altında uzanmaktadır.
Konumu ve Çevresel Özellikleri: Koca Liman (Beşike Limanı) Koyu'nu kuzeyden sınırlayan Beşike Burnu; yuvarlak bir çıkıntı şeklinde; Ege Denizi'ne doğru bir uzantı teşkil etmektedir. Uzun yıllar Beşiktepe olarak bilinen ve yapılan kazı sonucunda Hellenistik Dönem tümülüsü olduğu anlaşılan tepe; kısmen höyük; kısmen kireçtaşından doğal bir kayanın üzerinde; alttaki yükselti ile beraber denizden 18 m yüksekliktedir.
Tarihçe:
Araştırma ve Kazı: Özellikle Troya ile ilgili yayınlarda defalarca adı geçen ve Troya savaşının kahramanlarından birinin mezar anıtı olarak tanıtılan tümülüs; önce 19. yy'ın sonunda Schliemann; daha sonra de 1924 yılında W. Dörpfeld tarafından kazılmıştır. Schliemann'ın tümülüsteki mezar odasını açmayı planlayan kazısı bir tünel şeklinde gelişmiştir. 1983 yılından itibaren M. Korfmann'ın başkanlığında yapılan bilimsel kazı; Beşik Yassı Tepe ve Beşik Mezarlık kazıları ile beraber; 1987 yılına kadar sürmüştür. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanmış tescilli arkeolojik sit alanları listesinde yer almaktadır.
Tabakalanma: Tümülüsün bulunduğu yerdeki ana kayanın (olasılıkla ilk yerleşmenin olduğu zaman Beşike Koyu'nun kuzey kıyısında) kuzeydoğu ve doğu kısımlarına küçük bir köy kurulmuştur. Bu köy kalıntıları; daha sonra üstte yapılan mezar tepesinin hafriyatı yüzünden büyük ölçüde yok edilmiş ve günümüze ancak; 10 ila 60 cm kalınlıkta bir kültür dolgusu ile gelebilmiştir. Bu açıdan tabakalanmasını saptamak olanaksızdır.
Buluntular: Mimari: Belirgin bir plan veren mimari ele geçmemiştir. Çanak Çömlek: Gerek Schliemann'ın gerek Korfmann'ın yönettiği kazılar sonucunda olasılıkla bir balıkçı köyü yerleşmesine ait çok sayıda çanak çömlek parçası toplanmıştır. Schliemann'ın topladığı çanak çömlekler W. Lamb tarafından incelenmiştir [Lamb 1932:124-129]. El yapımı; kahverengi; siyah ve sarımsı yüzey renginde; açkılı mala ait çanak çömlekler vardır. Boya bezeme; çizi ve açkı bezeme gibi bezeme teknikleri görülür. Korfmann'ın kazısında ise; açkı bezemeli çanak çömleklerin; tüm çanak çömlek grubu içinde çok küçük bir yüzde tuttuğu saptanmıştır. Diğer: Kazıda başta istiridye olmak üzere midye kabuklarının bol sayıda bulunması; bu kabuklu deniz hayvanlarının; balığın yanında; topluluğun gıda ekonomisinde önemli rol oynadığını göstermektedir.
Kalıntılar:
Yorum ve tarihleme: Beşik-Sivri Tepe olarak adlandırılması doğru olan tümülüsün altındaki bu ilk yerleşmenin; çanak çömlek benzerliğinden yola çıkılarak; Kumtepe Ia ile çağdaş olabileceği ileri sürülmektedir. Korfmann; büyük tahribattan dolayı buradaki kazıları sürdürmenin gereksiz olduğunu ve Hanay Tepe'nin kazılmasını veya Kumtepe'deki kazıların devam etmesini önermektedir [Korfmann 1986b:229-230]. Tepenin; uzaklardan görülebilmesi için; etrafı taş kaplama ile çevrili; Achilleus adına yapılan bir anıt olduğu düşünülmektedir [Korfmann 1989:323].


Liste'ye